Āṭānāṭika Paritrāṇa

Vipaśyine ca namo’stu
Cakṣumate śrīmate |
Śikhine’pi ca namo’stu
Sarvabhūtānukampine ||

Viśvabhave ca namo’stu
Snātakāya tapasvine |
Namo’stu Krakucchandasya,
Mārasenāpamardine ||

Kanakamunaye ca namo’stu
Brahmaṇasya vṛṣīmataḥ |
Kāśyapasya ca namo’stu
Vipramuktasya sarvathā ||

Aṅgīrasasya namo’stu
Śākyaputrasya śrīmate |
Yaḥ imaṃ dharmaṃ deśayati
Sarvaduḥkhāpanodanam ||

Ye cāpi nirvṛtā loke
Yathābhūtaṃ vipaśyinaḥ |
Te janā apiśunāḥ
Mahānto vītasāradāḥ ||

Hitaṃ devamaṇuṣyānāṃ
Yaṃ namasyanti Gautamaṃ |
Vidyācaraṇasampannaṃ
Mahāntaṃ vītasāradam ||

Yatodyacchati sūryaḥ
Ādityaḥ maṇḍalī mahān
Yasya udyacchamānasya |
Saṃvarī’pi nirudhyate
Yasya uditasya
Sūrye divasaḥ procyate ||

Hrado’pi tatra gambhīraḥ
Samudraḥ saritodakaḥ |
Evaṃ taṃ tatra jānanti
‘Samudraḥ saritodakaḥ’ ||

Itaḥ saḥ pūrvā diśā
Iti taṃ ācakṣate janaḥ |
Yāṃ diśāṃ abhipālayati
Mahārājaḥ yaśasvī saḥ ||

Gandharvānām adhipatiḥ
‘Dhṛtarāṣṭra iti nāmnā |
Ramate nṛttagītebhiḥ
Gandharvaiḥ puraskṛtaḥ ||

Putrāḥ api tasya bahavaḥ
Ekanāmā iti me śrutaṃ |
Aśītiḥ daśa ekaśca
Indranāmānaḥ mahābalāḥ ||

Te cāpi Buddhaṃ dṛṣtvā
Buddhaṃ ādityabandhuṃ |
Dūrata eva namasyanti
Mahāntaṃ vītasāradam ||

Namaste puruṣājañña
Namaste puruṣottama
Kuśalena samīkṣase |
Amanuṣyāpy tvāṃ vandante
Śrutaṃ netad abhīkṣṇaśaḥ
Tasmāt evaṃ vadāmahe ||

‘Jinaṃ vandadhvaṃ Gautamaṃ’ |
‘Jinaṃ vandadhvaṃ Gautamaṃ
Vidyācaraṇasampannaṃ
Buddhaṃ vandāma Gautamaṃ’ ||

Yena pretāḥ procyante
Piśunāḥ pṛṣṭhamāṃsikāḥ |
Prāṇātipātinaḥ lubdhāḥ
Corāḥ naikatikāḥ janāḥ ||

Itaḥ saḥ dakṣiṇā diśā
Iti taṃ ācakṣate janaḥ |
Yāṃ diśāṃ abhipālayati
Mahārājaḥ yaśasvī saḥ ||

Kumbhāṇḍānām adhipatiḥ
‘Virūḍhaka iti nāmnā |
Ramate nṛttagītebhiḥ
Kumbhāṇḍaiḥ puraskṛtaḥ ||

Putrāḥ api tasya bahavaḥ
Ekanāmā iti me śrutaṃ |
Aśītiḥ daśa ekaśca
Indranāmānaḥ mahābalāḥ ||

Te cāpi Buddhaṃ dṛṣtvā
Buddhaṃ ādityabandhuṃ |
Dūrata eva namasyanti
Mahāntaṃ vītasāradam ||

Namaste puruṣājañña
Namaste puruṣottama
Kuśalena samīkṣase |
Amanuṣyāpy tvāṃ vandante
Śrutaṃ netad abhīkṣṇaśaḥ
Tasmāt evaṃ vadāmahe ||

‘Jinaṃ vandadhvaṃ Gautamaṃ’ |
‘Jinaṃ vandadhvaṃ Gautamaṃ
Vidyācaraṇasampannaṃ
Buddhaṃ vandāma Gautamaṃ’ ||

Yataḥ udyacchati sūryaḥ
Ādityaḥ maṇḍalī mahān
Yasya udyacchamānasya |
Saṃvarī’pi nirudhyate
Yasya uditasya
Sūrye divasaḥ procyate ||

Hrado’pi tatra gambhīraḥ
Samudraḥ saritodakaḥ |
Evaṃ taṃ tatra jānanti
‘Samudraḥ saritodakaḥ’ ||

Itaḥ saḥ paścimā diśā
Iti taṃ ācakṣate janaḥ |
Yāṃ diśāṃ abhipālayati
Mahārājaḥ yaśasvī saḥ ||

Nāgānāṃ cādhipatiḥ
‘Virūpākṣa iti nāmnā |
Ramate nṛttagītebhiḥ
Nāgair eva puraskṛtaḥ ||

Putrāḥ api tasya bahavaḥ
Ekanāmā iti me śrutaṃ |
Aśītiḥ daśa ekaśca
Indranāmānaḥ mahābalāḥ ||

Te cāpi Buddhaṃ dṛṣtvā
Buddhaṃ ādityabandhuṃ |
Dūrata eva namasyanti
Mahāntaṃ vītasāradam ||

Namaste puruṣājañña
Namaste puruṣottama
Kuśalena samīkṣase |
Amanuṣyāpy tvāṃ vandante
Śrutaṃ netad abhīkṣṇaśaḥ
Tasmāt evaṃ vadāmahe ||

‘Jinaṃ vandadhvaṃ Gautamaṃ’ |
‘Jinaṃ vandadhvaṃ Gautamaṃ
Vidyācaraṇasampannaṃ
Buddhaṃ vandāma Gautamaṃ’ ||

Yena uttarakuravaḥ
Mahāmeruḥ sudarśanaḥ |
Manuṣyās tatra jāyante
Amamā aparigrahāḥ ||

Na te bījaṃ vapanti
Nāpi nīyante lāṅgalaiḥ |
Akṛṣṭapākimaṃ śāliṃ
Paribhuñjante mānuṣāḥ ||

Akaṇaṃ athuṣaṃ śuddhaṃ
Sugandhaṃ taṇḍulaphalaṃ |
Tuṇḍikīreṣu paktvāna
Tataḥ bhuñjante bhojanam ||

Gāviṃ ekakhuraṃ kṛtvā
Anuyanti diśodiśaṃ |
Paśum ekakhuraṃ kṛtvā
Anuyanti diśodiśam ||

Striyaṃ vā vāhanaṃ kṛtvā
Anuyanti diśodiśaṃ |
Puruṣaṃ vāhanaṃ kṛtvā
Anuyanti diśodiśam ||

Kumārīṃ vāhanaṃ kṛtvā
Anuyanti diśodiśaṃ |
Kumāraṃ vāhanaṃ kṛtvā
Anuyanti diśodiśam ||

Te yānam abhiruhya |
Sarvā diśo’nuparyāyanti
Pracāro tasya rājñaḥ ||

Hastiyānaṃ aśvayānaṃ
Divyaṃ yānam upasthitaṃ |
Prāsādāḥ sīvikaścaiva
Mahārājasya yaśasvinaḥ ||

Tasya ca nagarā abhavan
Antarikṣe sumāpitāḥ |
Āṭānāṭā kusināṭā parakusināṭā
Nāṭāsūryā parakusiṭanāṭā ||

Uttarena kasivantaḥ
Janaugham aparena ca |
Navanavatayaḥ ambarāṃbaravatyaḥ
Āḍakamandā nāma rājadhānī ||

Kuberasya kho pana māriṣa
Mahārājasya viṣāṇā nāma rājadhānī |
Tasmāt kuberaḥ mahārājaḥ
Vaiśravaṇa iti procyate ||

Pṛcchayantaḥ prakāśayanti
Tatolā tattalā tatotalā |
Ojasi tejasi tatotejasi
Sūryaḥ rājaḥ ariṣṭanemiḥ ||

Hrado’pi tatra dharaṇī nāma
Yataḥ meghāḥ pravarṣanti |
Varṣā yataḥ patayanti
Sabhā api tatra śālavatī nāma ||

Yatra yakṣāḥ paryupāsante
Tatra nityaphalāḥ vṛkṣāḥ |
Nānā dvijagaṇā yuktāḥ |
Mayūrakuñcabhiḥ rutāḥ
Kukilādibhir virutaiḥ ||

Jīvaṃjīvakasvaraś cātra
Atha oṣṭhavicitritāḥ |
Kukkuṭakāḥ kulīrakāḥ
Vane puṣkarasātakāḥ ||

Śukasārikāsvaraś cātra
Daṇḍamāṇavakāni ca |
Śobhate sarvakālaṃ sā
Kuberanālinī sadā ||

Itaḥ saḥ uttarā diśā
Iti taṃ ācakṣate janaḥ |
Yāṃ diśāṃ abhipālayati
Mahārājaḥ yaśasvī saḥ ||

Yakṣānāṃ cādhipatiḥ
‘Kubera iti nāmnā |
Ramate nṛttagītebhiḥ
Yakṣair eva puraskṛtaḥ ||

Putrāḥ api tasya bahavaḥ
Ekanāmā iti me śrutaṃ |
Aśītiḥ daśa ekaśca
Indranāmānaḥ mahābalāḥ ||

Te cāpi Buddhaṃ dṛṣtvā
Buddhaṃ ādityabandhuṃ |
Dūrata eva namasyanti
Mahāntaṃ vītasāradam ||

Namaste puruṣājañña
Namaste puruṣottama
Kuśalena samīkṣase |
Amanuṣyāpy tvāṃ vandante
Śrutaṃ netad abhīkṣṇaśaḥ
Tasmāt evaṃ vadāmahe ||

‘Jinaṃ vandadhvaṃ Gautamaṃ’
‘Jinaṃ vandadhvaṃ Gautamaṃ
Vidyācaraṇasampannaṃ
Buddhaṃ vandāma Gautamaṃ’ ||

Indraḥ somaḥ varuṇaśca
Bhāradvājaḥ prajāpatiḥ |
Candanaḥ kāmaśreṣṭhaśca
Kinnukaṇṭhuḥ nikaṇṭhuśca ||

Praṇādaś copamañcakaśca
Devasūtaśca mātaliḥ |
Citrasenaśca gandharvaḥ
Nālaḥ rājaḥ janesabhaḥ ||

Sātāgiraḥ haimavataḥ
Pūrṇakaḥ nirakuviṭaḥ |
Śrīvakaḥ mucalindaśca
Viśvamitraḥ yugandharaḥ ||

Gopālaḥ supragheṭaśca
Hiriḥ niliśca mandiyaḥ
Pañcalacaṇḍaḥ ālavakaḥ |
Parjanyaḥ sumanaḥ sumukhaḥ
Dadhimukhaḥ maniḥ maṇivaraḥ dīrghaḥ
Atha śerīṣakaḥ saha ||